امّا ساذج اگر حار باشد ، باعث اشتعال روح مىگردد و مىپوشاند قوّهء متخيله بر آن‌ها صور اشياء حارّه كه ديده است آن‌ها را در بيدارى ؛ پس مىبيند در خواب آتش و آن كه جاها آتش گرفته است و مىسوزد و احياناً خود را نيز مىبيند كه مىسوزد و آفتاب و برق و صاعقه و غير اين‌ها . اگر بارد باشد ، حاصل مىگردد در آن ، جمود و سردى و مىپوشاند قوّهء متخيله بر آن‌ها صور اشياء بارده كه در بيدارى ديده ؛ مانند برف و يخ و تگرگ و باران و بادهاى سرد و احساس سردى بسيار در بدن خود و امثال اين‌ها . [ اما مادّى ] پس ، ديدن خيالات زردرنگ و آتش و شعله و لباس‌هاى زرد پوشيدن و فرش و خانه و امثال اين‌ها هر چيز زرد و برّاق و تلخ طعم و خوردن چيزهاى تلخ در خواب ، همه دليل بر غلبهء صفرايند ؛ به سبب اشتعال روح به حرارت آن و انفصال يافتن از آن ، ابخرهء متلوّنه به لون صفراء و مختلط گشتن به ارواح و در خواب به نظر درآمدن به هيئات مختلفه . و ديدن اشياء سرخ رنگ ، دلالت بر غلبهء خون مىنمايد ؛ به جهت متكيف شدن روح به لون ابخرهء حاصلهء متصاعده از غلبهء آن و مختلط گشتن به آن‌ها و در خواب به نظر درآمدن . و ديدن چيزهاى سفيد ؛ مانند آب و يخ و برف و رعد و باران و تگرگ و غير اين‌ها و در آب افتادن و غرق شدن ، همه دلالت مىنمايند بر غلبهء بلغم . و ديدن اشياء سياه و ادخنه و تاريكىها و اشياء مخوِّفهء موحِّشه ، همه دلالت بر غلبهء سوداء مىنمايند ؛ به جهات مذكوره . و گاه دلالت مىنمايد هر يك از اين‌ها بر نوع مادّه و سنّ و بلد و فصل و تدبير متقدّم و ساير اسباب ضروريه ؛ خصوص امر مأكول و مشروب و غيرها كه مر آن را اثر است در توليد اخلاط . علامات امراض تركيب بسيار است